پکیج تصفیه فاضلاب دامداری چیست؟
پکیج تصفیه فاضلاب دامداری یک سیستم پیش ساخته و یکپارچه است که به طور اختصاصی برای تصفیه پساب تولیدی در واحدهای دامپروری طراحی می شود. این فاضلاب معمولاً حاوی مقدار زیادی مواد آلی، چربی، کود دامی، نیتروژن، فسفر، مواد معلق و میکروارگانیسم های بیماری زا است و به همین دلیل به یک فرایند تصفیه ویژه نیاز دارد. این نوع از پکیج تصفیه فاضلاب با ترکیبی از روش های فیزیکی، بیولوژیکی و در صورت نیاز شیمیایی، این آلاینده ها را کاهش داده و خروجی را به سطح استاندارد محیط زیست می رساند. این سیستم قابل ساخت در ظرفیت های مختلف، با جنس های بدنه متفاوت و به صورت دفنی یا روزمینی است و برای انواع دامداری ها (گاو، گوسفند، بز و…) قابل استفاده می باشد.
لزوم تصفیه فاضلاب دامداری
هرگونه مرکز پرورش متمرکز دام و طیور به منظور تامین گوشت، شیر و فرآوردههای لبنی و تخم مرغ که در درون فضایی بسته و یا سوله قرار گرفته و منابع غذایی حیوانات از خارج محل تامین می شود بعنوان دامداری یا دامپروری صنعتی تعریف می شود.
پکیج تصفیه فاضلاب دامداری و دامپروری با توجه به نقش این صنایع در تامین مواد غذایی و همچنین گستردگی و پراکندگی جغرافیایی آن ها در سطح ایران و جهان از اهمیت بالایی برخوردار است. بار آلی بالا، غلظت بالای نیتروژن و فسفر و میکروارگانیسم ها و انگلهای موجود در فاضلاب دامداری ها مشکلات عدیده ای را برای سلامت عمومی جامعه و محیط زیست ایجاد می کند و همین امر لزوم تصفیه فاضلاب را در این صنایع توجیه می کند.
با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور ایران و قرار گیری در ناحیه آب و هوایی نیمه خشک، این صنعت همواره تحت تاثیر جریانات آب و هوایی قرار داشته و برخورداری از زمینههای پیشرفت را با مسائل مربوط به وجود منابع تامین آب در منطقه گره زده است.
از آنجا که قسمت اعظمی از صنایع مرتبط با دام بخصوص در گاوداریهای صنعتی و نیمه صنعتی، بصورت دامپروری کشت و صنعت راه اندازی و اداره می گردند، تامین آب مورد نیاز جهت کشاورزی از طریق تصفیه فاضلاب تولید شده در این دامداری ها از اهمیت استراتژیکی بالایی برخوردار است.
انواع دامداری ها و دامپروریهایی که فاضلاب تولیدی آن ها نیازمند تصفیه است عبارتند از:
- گاوداری ها
- مرغداری ها
- مزارع پرورش شترمرغ و انواع دیگر ماکیان
- مراکز پرورش گوسفند
ویژگیهای فاضلاب دامداری
فاضلاب دامداری حاوی غلظتهای بالایی از ترکیبات آلی و مواد مغذی نیتروژن و فسفر است و تخلیه آن ها به منابع آبی و استفاده مجدد آن ها در مزارع کشاورزی مستلزم فرآیند تصفیه مناسب با پکیج تصفیه فاضلاب دامداری و حصول حدود استاندارد محیط زیستی است.
فاضلاب دامداری ها حاوی غلظت بالایی از ترکیبات آلی قابل تجزیه بیولوژیکی و مقادیر بی شماری از میکروارگانیسمهایی مانند باکتری ها، ویروس ها و انگل ها است که می توانند به افزایش ریسک سلامت عمومی و کاهش اکسیژن و ایجاد پدیده اوتریفیکاسیون در منابع آبهای پذیرنده منجر شود.
از سوی دیگر وجود نمکهای محلولی مانند سدیم و فسفر و برخی فلزات سنگین مانند آرسنیک و کادمیوم می تواند به تغییر ساختار خاک و کاهش نفوذپذیری آن، کاهش تولید مزارع کشاورزی و آلودگی آبهای زیرزمینی بیانجامد.
در دامداری های صنعتی با توجه به محل مصرف آب، فاضلاب هایی با کیفیت و کمیت متفاوت تولید میشود. با توجه به نحوهی جمع آوری کود دام، عمده ترین موارد مصرف آب در بخش های مختلف شامل بخشهای ذیل می باشد.
در دامداریهای صنعتی با توجه به محل مصرف آب، فاضلابهایی با کیفیت و کمیت متفاوت تولید میشود. با توجه به نحوهی جمع آوری کود دام، عمده ترین موارد مصرف آب در بخشهای مختلف شامل بخشهای ذیل می باشد.
- شرب دام
- شستشوی شیردوش
- اسپری مرطوب
- شستشوی گوساله دان و زایشگاه
- شستشوی محل استراحت دام با استفاده از سیستم washing
در برخی از مصارف آب به فاضلاب تبدیل نشده و در صورت تبدیل نیز به تصفیه خانه وارد نمی گردد (ادرار دام و مازاد آبشخور) و در برخی از مصارف مانند شیردوش، شستشوی گوساله دان و زایشگاه و محل استراحت دام عمده آب مصرفی به فاضلاب تبدیل و به تصفیه خانه منتقل می گردد.
شاید نیاز داشته باشید در مورد آب شیرین کن دامداری جهت تصفیه آب خروجی از چاه بمنظور دادن آب به دام ها نیز اطلاعات بدست آورید.
مشخصات فنی پکیج تصفیه فاضلاب دامداری
- ظرفیت تصفیه: ظرفیت پکیج تصفیه فاضلاب دامداری بر اساس حجم فاضلاب تولیدی روزانه در واحد دامپروری تعیین می شود و معمولاً از چند مترمکعب تا چندصد مترمکعب در شبانه روز قابل طراحی است. در محاسبه ظرفیت، دبی متوسط، دبی پیک، تعداد دام، نوع دام و میزان مصرف آب در شست وشوها در نظر گرفته می شود تا سیستم در شرایط نوسانی نیز عملکرد پایدار داشته باشد.
- نوع فرایند تصفیه: فرایند تصفیه در این پکیج ها عمدتاً بیولوژیکی است و با هدف حذف بار آلی بالا، چربی و ترکیبات نیتروژنی فاضلاب دامداری انتخاب می شود. بسته به آنالیز پساب، از روش های هوازی یا ترکیبی مانند لجن فعال، MBBR یا IFAS استفاده می شود تا تجزیه مواد آلی به صورت مؤثر و مطابق استانداردهای محیط زیست انجام گیرد.
- جنس بدنه پکیج: جنس بدنه پکیج تصفیه فاضلاب دامداری با توجه به شرایط محیطی، محل نصب و بودجه پروژه انتخاب می شود. بدنه می تواند از فلز با پوشش ضدخوردگی، پلی اتیلن یا کامپوزیت ساخته شود تا در برابر رطوبت، مواد خورنده و شرایط خاص محیط دامداری مقاومت کافی داشته باشد و طول عمر سیستم افزایش یابد.
- نوع نصب: پکیج تصفیه فاضلاب دامداری قابلیت نصب به صورت دفنی یا روزمینی را دارد. در نصب دفنی، سیستم فضای کمتری اشغال می کند و از نظر ظاهری مزاحمتی ایجاد نمی شود، در حالی که نصب سطحی برای دسترسی آسان تر به تجهیزات و تعمیرات انتخاب می شود. نوع نصب بر اساس محدودیت فضا و شرایط سایت تعیین می گردد.
- واحدهای اصلی سیستم: این پکیج از بخش های مختلفی تشکیل شده که هرکدام نقش مشخصی در تصفیه دارند. واحد پیش تصفیه برای حذف مواد درشت، مخزن متعادل سازی برای یکنواخت کردن جریان، راکتور بیولوژیکی برای تجزیه مواد آلی، بخش ته نشینی برای جداسازی لجن و واحد گندزدایی برای حذف عوامل بیماری زا به صورت یکپارچه در کنار هم عمل می کنند.
- تجهیزات الکترومکانیکال: تجهیزات الکترومکانیکال شامل بلوئرهای هوادهی، پمپ ها، دیفیوزرها و تابلو برق است که عملکرد صحیح فرایند تصفیه را تضمین می کنند. کیفیت و انتخاب درست این تجهیزات تأثیر مستقیمی بر راندمان سیستم، مصرف انرژی و پایداری عملکرد پکیج در طول زمان دارد.
- مصرف انرژی: مصرف انرژی در پکیج تصفیه فاضلاب دامداری به گونه ای طراحی می شود که حداقل هزینه بهره برداری را به همراه داشته باشد. استفاده از تجهیزات کم مصرف و امکان کنترل دستی یا اتوماتیک باعث می شود سیستم متناسب با بار فاضلاب کار کند و از اتلاف انرژی جلوگیری شود.
- کیفیت پساب خروجی: پساب خروجی این پکیج ها مطابق با استانداردهای سازمان حفاظت محیط زیست طراحی می شود و دارای کاهش قابل توجهی در شاخص هایی مانند BOD، COD، مواد معلق و بار میکروبی است. در صورت نیاز، کیفیت خروجی به حدی می رسد که امکان استفاده مجدد از آب برای آبیاری یا شست وشو در دامداری فراهم شود.
- شرایط بهره برداری: بهره برداری از پکیج تصفیه فاضلاب دامداری ساده و قابل مدیریت است و معمولاً به نیروی متخصص دائم نیاز ندارد. با آموزش اولیه اپراتور، سیستم به صورت پایدار کار می کند و عملیات نگهداری و کنترل آن با حداقل زمان و هزینه انجام می شود.
روشهای تصفیه فاضلاب دامپروری
روش های تصفیه فاضلاب دامداری شامل مجموعه ای از فرآیندهای فیزیکی، بیولوژیکی، شیمیایی و گندزدایی است که با هدف کاهش بار آلی بسیار بالا، مواد معلق، چربی، کود دامی و میکروارگانیسم های بیماری زا به کار گرفته می شوند. ابتدا از روش های فیزیکی مانند آشغالگیری، ته نشینی و فیلتراسیون برای جداسازی مواد درشت و معلق استفاده می شود تا جریان فاضلاب برای فرآیندهای بعدی آماده گردد. سپس روش های بیولوژیکی هوازی مانند لجن فعال، MBBR یا IFAS با استفاده از میکروارگانیسم هایی که در حضور اکسیژن فعال هستند، مواد آلی موجود در فاضلاب را تجزیه کرده و بخش عمده BOD و COD را کاهش می دهند.
در صورت بالا بودن بار آلی یا وجود مواد سخت تجزیه، از روش های بیولوژیکی بی هوازی نیز استفاده می شود تا قبل از ورود فاضلاب به بخش هوازی، بار مواد آلی سنگین کاهش یابد و مصرف انرژی کمتر شود. در برخی پروژه ها برای تکمیل تصفیه، حذف چربی ها، تنظیم pH یا کاهش مواد محلول خاص، از روش های شیمیایی مانند انعقاد و لخته سازی، اکسیداسیون یا کلرزنی بهره گرفته می شود. در نهایت برای اطمینان از ایمنی پساب خروجی و حذف عوامل بیماری زا، مرحله گندزدایی با کلر یا اشعه UV انجام می گیرد تا کیفیت پساب مطابق استاندارد محیط زیست شده و امکان تخلیه یا استفاده مجدد آن فراهم شود.
تعیین کمیت و کیفیت فاضلاب تولیدی در دامداری ها
میزان فاضلاب تولیدی، احجام مورد نیاز جهت هر واحد تصفیه خانه را تعیین می کند. جهت تعیین کمیت فاضلاب تولیدی در یک دامداری، توجه به محل مصرف آب در بخشهایی از سایت که تبدیل آب به فاضلاب وجود دارد، ضروری است. عمده فاضلاب تولیدی در دامداری ناشی از شستشوی شیردوش، گوسالهدانی و زایشگاه میباشد. عامل تاثیرگذار بعدی تواتر تخلیه فاضلاب به شبکه است.
در دامداریهایی که از سیستم شستشو جهت جمع آوری کود استفاده می شود، میزان تولید فاضلاب بیشتر از دامداریهایی است که کود به صورت خشک جمع آوری می شود.
میزان آلایندههای موجود در فاضلاب، مشخص کننده نوع فرایند تصفیه با توجه به استانداردهای مورد نیاز می باشد. با توجه به اینکه عمده فاضلاب دامداری ها در نتیجه شستشو حاصل می شود، لذا آلودگی فاضلاب ناشی ورود شیر و خون به آب شستشو بوده که منجر به ایجاد BOD5 و TSS در فاضلاب می شود.
در دامداریهایی که از روش شستشو جهت حمل کود استفاده مینمایند، میزان بار آلی و مواد جامد معلق بسیار بالاتر از دامداریهایی است که کود به صورت خشک جمعآوری میشود.
لازم به ذکر است که به علت استفاده معمول از اسیدها (اغلبی اسید کلریدریک) و قلیاها ( اغلب سود) جهت شستشوی دستگاه شیردوش، بایستی هنگام طراحی فرایند تصفیه به وجود این مواد در فاضلاب توجه نمود.
ما پیشنهاد می نمائیم اصول طراحی تصفیه خانه فاضلاب را نیز مطالعه فرمائید.
مراحل تصفیه در پکیج تصفیه فاضلاب دامداری ها
- آشغالگیری: این واحد جهت حذف کلیه موادی میباشد که به راحتی از فاضلاب قابل جمع آوری است تا از صدمات احتمالی به تجهیزات از قبیل پمپ ها و… جلوگیری به عمل آید. این مواد شامل ضایعات دام و طیور از قبیل پر، پوست، استخوان و … می باشد. در واحد آشغالگیر ازنوارهای فلزی جهت جداکردن مواد درشت به صورت دستی و یا مکانیکی استفاده میشود.
- چربی گیری: با توجه به اینکه میزان چربی و روغن در فاضلاب کشتارگاهها بالا می باشد استفاده از چربی گیر در تصفیه فاضلاب صنایع دامداری و کشاورزی امری ضروری و اجتناب ناپذیر می باشد. این واحد شامل مخازنی برای آرام سازی فاضلاب است که چربی های نامحلول را در سطح شناور کرده که به صورت دستی یا خودکار جدا از فاضلاب جمع آوری می شوند در صورتی که میزان چربی و روغن موجود در فاضلاب بالا باشد به منظور افزایش راندمان حذف، از بلوئرهای هوادهی استفاده می شود.
- مخازن متعادل سازی: فاضلاب در طول شبانه روز با کیفیت و کمیت متفاوتی تولید می شود که میتواند در کیفیت پساب خروجی تاثیر بگدارد. در این شرایط از مخازنی برای ذخیره و یکنواخت کردن پیش از ورود به سیستم تصفیه استفاده می کنند.
- تصفیه بیولوژیک: به دلیل میزان آلودگی ( بارآلی) بسیار بالایی که این نوع فاضلاب ها دارند استفاده از روشهای هوازی جهت انتقال اکسیژن موردنیاز میکروارگانیسم ها برای هضم مواد آلی، تقریبا هزینه بالایی را در بر میگیرد. بنابراین تصفیه بی هوازی این نوع فاضلاب ها می تواند گزینه موثری در کاهش بار آلی فاضلاب باشد فرآیندهای بی هوازی پرکاربرد در تصفیه فاضلاب صنایع عبارتند از : UASB،ABR. فاضلاب خروجی از راکتور بی هوازی به منظور تکمیل فرآیند تصفیه و رسیدن به استانداردهای محیط زیست وارد راکتور هوازی می شود. در این مرحله با هوادهی فاضلاب، تجزیه مواد آلی باقی مانده توسط میکروارگانیسم های هوازی صورت می گیرد از جمله فرایندهای هوازی مورد استفاده در تصفیه فاضلاب می توان به روش لجن فعال و روش MBBR اشاره کرد.
- لاگون ضد عفونی: در مرحله آخر و پس از تصفیه پیشرفته فاضلاب معمولا از روش های گندزدایی و ضدعفونی کننده با کمک دستگاه های کلرزن و ازن ژنراتور استفاده می شود. امروزه لامپ UV به دلیل راندمان بالا در حذف میکروارگانیسم ها، عدم استفاده از مواد شیمیایی و بهره برداری آسان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
مزایای پکیج تصفیه فاضلاب دامداری
- کاهش چشمگیر بار آلی بسیار بالا (BOD و COD) موجود در فاضلاب دامداری
- حذف مؤثر جامدات معلق، فضولات دامی و مواد رسوبی
- کنترل بوهای نامطبوع ناشی از فعالیت های دامداری
- کاهش آلودگی های میکروبی و عوامل بیماری زا
- امکان استفاده مجدد از پساب برای آبیاری، شست وشوی محوطه یا تنظیم رطوبت بستر
- کاهش مصرف آب تازه و کمک به مدیریت بحران آب
- جلوگیری از آلودگی خاک، آب های سطحی و سفره های زیرزمینی
- طراحی و ساخت در ظرفیت های مختلف بر اساس تعداد دام و نوع واحد دامداری
- مصرف انرژی پایین با امکان ترکیب روش های بیولوژیکی هوازی و بی هوازی
- راه اندازی سریع و اشغال فضای کم نسبت به تصفیه خانه های سنتی
- قابلیت جابه جایی
- کاهش تولید لجن نسبت به سیستم های قدیمی و سنتی
- امکان نصب در فضای باز و شرایط اقلیمی مختلف
- کاهش خطر انتشار آلودگی و جریمه های محیط زیستی
- افزایش بهداشت محیط دامداری و بهبود شرایط پرورش دام
قیمت پکیج تصفیه فاضلاب دامداری
قیمت پکیج تصفیه فاضلاب دامداری بسته به ظرفیت، نوع فرآیند تصفیه (هوازی، بی هوازی یا ترکیبی)، جنس بدنه (فلزی یا فایبرگلاس)، سطح اتوماسیون و تجهیزات الکترومکانیکال مورد استفاده متفاوت است؛ اما معمولاً بازه ای حدود ۳۵۰ میلیون تا بیش از ۲ میلیارد تومان را شامل می شود. پکیج های کوچک مناسب دامداری های سبک یا پرواربندی های محدود معمولاً در حدود ۳۵۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان قیمت دارند، در حالی که پکیج های صنعتی با ظرفیت بالا، سیستم هوادهی پیشرفته، واحد بی هوازی، فیلترهای نهایی و تابلو برق اتوماتیک می توانند از ۱ تا ۲ میلیارد تومان و حتی بالاتر نیز قیمت داشته باشند. همچنین هزینه حمل، نصب، راه اندازی و شرایط کیفی پساب مورد انتظار نیز روی قیمت نهایی تأثیرگذار است.
راهنمای انتخاب و خرید پکیج تصفیه فاضلاب مناسب برای دامداری
برای انتخاب و خرید یک پکیج تصفیه فاضلاب دامداری که هم کارایی لازم را داشته باشد و هم از نظر اقتصادی بهینه باشد، باید به چندین فاکتور کلیدی توجه کنید. در ادامه، راهنمای گام به گام خرید این سیستم ارائه شده است.
- تعیین ظرفیت دقیق: برای انتخاب پکیج مناسب، ابتدا باید میزان فاضلاب تولیدی روزانه دامداری را بر اساس تعداد دام و مقدار آب مصرفی مشخص کنید. ظرفیت اشتباه باعث افت کیفیت تصفیه یا افزایش بیهوده هزینه می شود.
- آنالیز کیفیت فاضلاب ورودی: کیفیت فاضلاب دامداری معمولاً دارای بار آلی و مواد معلق بالاست. انجام آنالیز آزمایشگاهی کمک می کند بدانید به چه نوع پیش تصفیه و چه ترکیب فرآیندی نیاز دارید تا سیستم بیولوژیکی دچار مشکل نشود.
- تعیین استاندارد خروجی و هدف از تصفیه: باید مشخص کنید پساب خروجی برای چه مصرفی است؛ تخلیه، آبیاری یا بازچرخانی. هر هدف استاندارد خاصی دارد و تعداد مراحل تصفیه را تعیین می کند.
- انتخاب جنس بدنه: بدنه فلزی برای ظرفیت های بالا و نصب روی زمین مناسب است، در حالی که پکیج های پلی اتیلن و فایبرگلاس برای دفن در زمین و شرایط محیطی خورنده یا مرطوب انتخاب بهتری هستند.
- بررسی تجهیزات الکترومکانیکال: کیفیت بلوئرها، پمپ ها و تابلو برق نقش مهمی در عملکرد سیستم دارد. انتخاب تجهیزات معتبر با گارانتی باعث افزایش عمر پکیج و کاهش هزینه های تعمیرات می شود.
- سهولت بهره برداری و نگهداری: پکیج باید کاربری ساده داشته باشد تا اپراتور دامداری بدون تخصص بالا بتواند آن را مدیریت کند. وجود اتوماسیون و دسترسی آسان به بخش های داخلی، بهره برداری را سریع تر و کم ریسک تر می کند.
- اعتبار سازنده و خدمات پس از فروش: انتخاب شرکت سازنده معتبر با رزومه موفق و خدمات پس از فروش قابل اعتماد، تضمین کننده عملکرد بلندمدت پکیج است. بررسی پروژه های قبلی و شرایط گارانتی اهمیت زیادی دارد.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.